Để thực hiện tốt các nội dung của Đề án phát triển quan hệ lao động giai đoạn trước đây, tỉnh Đồng Nai đã nỗ lực từng năm, bám sát vào từng cấu phần của Đề án.

Về công tác nâng cao năng lực hoạt động của đội ngũ hòa giải viên lao động. Để nâng cao năng lực cho đội ngũ hòa giải viên lao động và cán bộ làm công tác lao động tiền lương ở các cấp, hằng năm Sở Lao động – Thương binh và Xã hội đã phối hợp với Trung tâm phát triển quan hệ lao động – Cục quan hệ lao động và Tiền lương, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội tổ chức lớp tập huấn nâng cao năng lực hòa giải, thương lượng và giải quyết tranh chấp lao động cho lực lượng hòa giải viên lao động trên địa bàn tỉnh.

Về tăng cường năng lực thanh tra lao động, việc làm. UBND tỉnh thường xuyên chỉ đạo Sở Lao động – Thương binh và Xã hội tăng cường công tác thanh, kiểm tra tình hình chấp hành các quy định của pháp luật lao động và bảo hiểm xã hội nhằm xử lý kịp thời các sai phạm của doanh nghiệp, bảo đảm quyền và lợi ích của người lao động trong quá trình tham gia quan hệ lao động và ổn định tình hình sản xuất kinh doanh, phát triển của doanh nghiệp. Bố trí biên chế đảm bảo cho công tác thanh tra, kiểm tra thực hiện pháp luật tại doanh nghiệp.

Về công tác phối hợp hỗ trợ công đoàn cấp trên cơ sở ổn định tình hình quan hệ lao động tại các doanh nghiệp. Liên đoàn Lao động tỉnh đã chỉ đạo Công đoàn cấp trên cơ sở tăng cường công tác hướng dẫn, hỗ trợ CĐCS các doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp có nguy cơ cao về tranh chấp lao động, đồng thời tăng cường nắm bắt tâm tư nguyện vọng của đoàn viên, người lao động để đề xuất nội dung đối thoại, thương lương tập thể với người lao động.

Đối với những doanh nghiệp có nguy cơ xảy ra tranh chấp lao động tập thể, Công đoàn cấp trên cơ sở đã kịp thời nắm bắt thông tin, xử lý bước đầu và có báo cáo kịp thời về Liên đoàn Lao động tỉnh đề nghị phối hợp với các ngành chức năng hỗ trợ xử lý nhằm ngăn ngừa tranh chấp lao động tập thể dẫn đến đình công xảy ra.

Về công tác xây dựng nhóm công nhân nòng cốt, tích cực, có ý thức chấp hành pháp luật, có ảnh hưởng tốt đối với tập thể người lao động. Liên đoàn Lao động tỉnh xác định việc xây dựng mô hình nhóm công nhân nòng cốt tại các doanh nghiệp là nhiệm vụ quan trọng, cần phải thực hiện thường xuyên nhằm giúp bản thân người lao động trưởng thành hơn về nhận thức, phát huy được vai trò, trách nhiệm của bản thân với cộng đồng, xã hội. Trong những năm qua, Liên đoàn Lao động tỉnh đã duy trì các buổi tư vấn pháp luật thông qua hình thức các tư vấn viên chọn những công nhân lao động nhanh nhẹn, hoạt bát, nhiệt tình, có trình độ để đào tạo tham gia lực lượng công nhân nòng cốt.

Sau khi học xong các lớp tập huấn, công nhân nòng cốt được thực hành chia sẻ kiến thức pháp luật; tổ chức các chương trình vui chơi, giải trí và tư vấn cho người lao động tại công ty và các khu nhà trọ. Hiện nay một số công nhân nòng cốt đã tiến bộ rõ rệt, có thể chủ động tổ chức các chương trình tư vấn lưu động, hướng dẫn cho người lao động. Đặc biệt một số công nhân nòng cốt nổi bật được tuyển dụng vào làm cơ quan nhà nước, được tín nhiệm bầu vào Ban chấp hành Công đoàn cơ sở, trong đó có nhiều trường hợp  rất có uy tín với công nhân, giờ giải lao hay nghỉ trưa công nhân đều tìm đến để hỏi về pháp luật lao động, Luật Công đoàn… 

Về công tác ngăn ngừa, giải quyết đình công. Nhằm ngăn ngừa và hạn chế tranh chấp lao động tập thể dẫn đến đình công xảy ra, Sở Lao động – Thương binh và Xã hội đã phối hợp với Liên đoàn Lao động tỉnh, Công an tỉnh, Ban quản lý các KCN và các địa phương thường xuyên nắm tình hình hoạt động của các doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp đã từng xảy ra đình công để có kế hoạch kịp thời hỗ trợ, giải quyết, nhất là thông qua quá trình trung gian hòa giải từ giai đoạn hỗ trợ trước đình công, giải quyết đình công đến theo dõi tình hình quan hệ lao động tại doanh nghiệp sau đình công. Phối hợp với Liên đoàn Lao động tỉnh và Ban Quản lý các KCN thực hiện các nội dung Chương trình phối hợp ba bên trong việc tổ chức triển khai, hướng dẫn các tổ chức, doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh trên địa bàn tỉnh thực hiện đúng các quy định của pháp luật, cải thiện và phát triển quan hệ lao động tại các doanh nghiệp, ngăn ngừa và kịp thời phối hợp giải quyết các cuộc tranh chấp lao động dẫn đến đình công không đúng trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên Đồng Nai cũng như các tỉnh, thành phố khác vẫn gặp phải những khó khăn nhất định trong thực hiện Đề án. Một số doanh nghiệp chưa quan tâm đúng mức đến công tác tuyên truyền, phổ biến các chính sách liên quan đến pháp luật lao động cho người lao động, dẫn đến những vi phạm trong việc thực hiện các quy định của pháp luật lao động, một số doanh nghiệp còn để xảy ra tình trạng đơn thư khiếu nại của người lao động, tai nạn lao động gây thương tích, chết người xảy ra. Số lượng cán bộ công đoàn phụ trách về quan hệ lao động còn hạn chế, hầu hết chưa được đào tạo chuyên sâu. Tại những địa phương có ít doanh nghiệp hoạt động cán bộ công đoàn chuyên trách còn hạn chế về kỹ năng thương lương, thỏa thuận.

Trong khi đó, đa số hòa giải viên lao động là cán bộ kiêm nhiệm của Phòng Lao động – Thương binh và Xã hội, được bổ nhiệm từ nhiều cơ quan khác nhau với trình độ và kinh nghiệm trong quan hệ lao động còn hạn chế. Việc tham gia các lớp tập huấn chưa thường xuyên và công tác luân chuyển cán bộ ở các địa phương đã ảnh hưởng phần nào đến công tác đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ hòa giải viên. Thời gian tập huấn, bồi dưỡng kiến thức thường ngắn hạn, tài liệu nghiên cứu và đội ngũ giảng dạy còn hạn chế nên chưa đáp ứng được yêu cầu đặt ra. Tình hình đình công trên địa bàn tỉnh tuy giảm về số lượng qua các năm, nhưng các vụ đình công đều diễn ra không đúng theo trình tự, thủ tục quy định, gây ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh và tình hình an ninh trật tự tại địa phương.

CIRD